ILPIBOKI


  Słownik geograficzny określa Ilpiboki jako „małą, odosobnioną od większych gościńców wioskę”[1]. Może więc dlatego tak mało na jej temat posiadamy wiadomości. Według tego sa­mego źródła miała być ona gniazdem rodziny Strzelnickich, zapewne herbu Bełty. Prawdo­podobnie z powodu oddalenia Ilpiboków od szlaków komunikacyjnych, także o dziedzicach tej miejscowości nic prawie nie wiemy. W dzie­jach Wołynia Strzelniccy prawie nie występują. Jakiś Jerzy Strzelnicki z Dubieńskiego podpisał w 1815 r. memorandum do senatora Fiodora Siwersa z powodu nadużyć, jakich dopuszczał się ówczesny wielkorządca Kumberlej[2]. Z tej samej zapewne rodziny pochodzili: Władysław Strzelnicki (1820-1846), poeta i powieściopisarz, oraz jego brat Józef, zamieszkali w Żytomierskiem. W połowie XIX w. Strzelniccy ilpiboccy prawdopodobnie wymarli w linii męskiej. Dobra te dostały się wówczas w posiadanie Jakuba Stroynowskiego. Od Stroynowskich drogą sprzedaży przeszły do Witwińskich. Po 1920 r. dwór prawdopodobnie już nie istniał. W XVIII w. Strzelniccy, widocznie dosyć zamożni, wybudowali w Ilpibokach bardzo za­pewne ciekawy dwór, jeszcze o cechach archi­tektury doby saskiej. Budynek ów był przypu­szczalnie parterowy, może z częścią środkową piętrową lub z facjatką, kryty wysokim, łama­nym dachem, niewątpliwie gontowym. Mieścił on „znaczną ilość pokojów", „alkowy i bokówki", przez co rozumieć należy prawdopo­dobnie narożne alkierze. Ściany wewnętrzne obite były malowanym płótnem. Po obu stro­nach głównego domu mieszkalnego stały jeszcze obszerne oficyny z dużymi sieniami, iz­bami gościnnymi i gospodarczymi. Około po­łowy XIX w. wszystkie budowle dworskie no­siły wyraźne cechy zaniedbania i opuszczenia. Z czasem zostały prawdopodobnie rozebrane. 


[1] Jedyna wzmianka dotycząca Ilpiboków znajduje się w Słowniku geograficznym, t. 3, Warszawa 1882, s. 262. Powtórzył ją M. Orłowicz, op. cit., s. 301.
[2] Z. Luba-Radzimiński, Marszałkowie Wołyńskiej Ziemi, Lwów 1916, s. 35.