W drugiej połowie XVIII w. dwie wsie, Michałówka i Wyszczykusy,
należały do rodziny Skrzetuskich. W 1779 r. kupił je od nich Antoni Budzyński
h. Dąbrowa, żonaty z N. Garbowską. Był on przedstawicielem wywodzącej się z
Mazowsza wołyńskiej linii swej rodziny, która w województwie tym osiadła już w
XVII w.[1] Po
Antonim nowo nabyte dobra odziedziczył jego syn Ignacy Budzyński, podkomorzy
powiatu starokonstantynowskiego, żonaty z Kunegundą Ilińską. Miał on trzech
synów: Michała (ur. w 1811 r.), Wincentego (ur. w 1814 r.) i Seweryna (ur. w
1818 r.). Ponieważ dwaj starsi, obaj wychowankowie Liceum Krzemienieckiego,
jako młodzi chłopcy pod dowództwem Karola Różyckiego wzięli udział w powstaniu
1831 r., musieli w konsekwencji emigrować. Chcąc im zapewnić byt, ojciec
sprzedał w 1839 r. cały swój majątek, a uzyskane w ten sposób pieniądze wysłał
synom za granicę. Wyszczykusy nabyła wówczas Marianna z Krasowskich
Michałowska, Michałówkę zaś - Grzegorz Miciński. Marianna Michałowska, wychodząc
w niedługim czasie powtórnie za mąż za [?] Krajewskiego, celem uzyskania
kapitału już w 1840 r. odsprzedała Wyszczykusy Mateuszowi Lasockiemu, żonatemu
z Aleksandrą Budzyńską, córką Ignacego. W ten sposób majątek ów wrócił do
rodziny, choć tym razem po kądzieli. Ostatnią właścicielką Wyszczykus była
córka Mateusza Lasockiego, Adela, zamężna za Jakubem Steckim h. Radwan.
Prawdopodobnie wkrótce po nabyciu tej majętności, czyli w latach
1780-1790, Antoni Budzyński wzniósł w Wyszczykusach dość duży dwór klasy су styczny. Była to budowla murowana, dziewięcioosiową, parterowa
na rzucie prostokąta, osadzona na podmurówce. Trójosiowa część środkowa budynku
z szeroko rozstawionymi otworami okiennymi otrzymała piętro, obie zaś części
jednokondygnacyjne zostały także nieco podwyższone i zaopatrzone w małe
poziome okienka. Część dwukondygnacyjną poprzedzono mocno wysuniętym,
czterokolumnowym portykiem. Kolumny, ustawione na masywnych, kwadratowych bazach,
dźwigały gładkie belkowanie i trójkątny, ogzymsowany szczyt. Pod portykiem
znajdował się długi balkon. Wygląd dworu od tyłu nie jest znany.
Według stanu z połowy XIX w. dom mieścił wewnątrz sień, do której
wchodziło się przez okute drzwi, dalej przedpokój z wielkim zielonym kaflowym
piecem zwieńczonym urną, ozdobioną freskami „salę” z przylegającą do niej
domową kaplicą, bawialnię i jadalnię, następnie dwa pokoje połączone drzwiami z
„salą”, dwie sypialnie, a w końcu olbrzymią garderobę, spiżarnię, skład i
kredens z malutką sypialnią służącego. Na piętrze były jeszcze dwie nieopalane
sale, przeznaczone dla gości biorących udział w zabawach, jeśli takowe
urządzało się latem[2].
Obok głównego domu mieszkalnego, po jednej stronie dziedzińca
stała zbudowana w czworobok oficyna, mieszcząca kuchnię, pralnię oraz
mieszkania oficjalistów i służby, po drugiej natomiast stajnie, wozownie,
spichrz i magazyny.
Ogród o trzech kondygnacjach, założony początkowo jako „włoski”,
od połowy XIX w. ulegał zasadniczym przeobrażeniom w stylu parków angielskich.
Pozostawiono w nim jednak nadal nietknięte stare aleje lipowe sadzone trzema
rzędami w końcu XVIII w. Przybyły tylko gładkie gazony z ozdobnymi krzewami i
kwiatowymi klombami.